24 mrt Waarom helpen warme dranken bij ontspanning op het werk?

Waarom helpen warme dranken bij ontspanning op het werk?

 

Je kent het vast: een drukke werkdag, je hoofd zit vol en concentreren wordt steeds moeilijker. 

En toch lijkt één simpel moment vaak te helpen. Even een warme drank nemen. 

Waarom voelen koffie, thee of zelfs soep vaak als een kleine reset tijdens het werk? 

En waarom werkt dat zo ontspannend? 

Laten we dat eens ontdekken!

 

• Welke concrete problemen ervaren werknemers rond stress of concentratie op het werk?
• Wat gebeurt er psychologisch wanneer iemand een warme drank drinkt?
• Welke fysiologische effecten hebben warme dranken?
• Waarom werkt een warme drank beter als ontspanningsmoment dan bijvoorbeeld een snack of energiedrank?
• Conclusie

 

Welke concrete problemen ervaren werknemers rond stress of concentratie op het werk?

 

Werknemers ervaren 6 grote problemen rond stress en concentratie op het werk:

 

• Frequente onderbrekingen 
  • verstoren concentratie
• Digitale multitasking 
  • verhoogt mentale belasting
• Slaaptekort en vermoeidheid 
  • verminderen focus
• Hoge werkdruk 
  • veroorzaakt stress en prestatiedaling
• Gebrek aan pauzes 
  • verhindert mentale herstelprocessen.
• Continue cognitieve belasting 
  • leidt tot concentratieverlies.

Laten we deze even wat dieper bekijken.

 

Frequente onderbrekingen 

 

Onderbrekingen behoren tot de grootste oorzaken van concentratieverlies bij kenniswerkers. Denk hierbij aan berichten, telefoons, e-mails of zelfs je collega’s. Deze afleidingen zorgen zelfs voor 28% van de werkonderbrekingen. Nog een 35% komt door intrusies of storende gedachten.

 

Hierdoor veranderen werknemers voortdurend van taak. Daardoor stijgt cognitieve belasting en neemt mentale vermoeidheid toe (Riedl & Stang, 2023).

 

Digitale multitasking

 

Op de werkvloer ben je vaak met verschillende tools gelijktijdig aan de slag. Het brein moet telkens opnieuw focussen wanneer je een nieuwe taak start. Onderzoek toont aan dat multitasking zowel stress als mentale vermoeidheid verhoogt (Wei et all., 2025).

 

Slaaptekort en vermoeidheid 

 

Je kan je vast wel voorstellen dat je je moeilijker kan concentreren na een korte nacht. Dit is ook één van de voornaamste redenen waarom mensen koffie drinken op het werk. Hiermee compenseren ze voor slaperigheid, vermoeidheid en concentratieproblemen (Fernandes et all., 2021).

 

Hoge werkdruk 

 

Wederom een no-brainer!

Stress hangt sterk samen met lagere productiviteit, meer ziekteverzuim en verminderde werkkwaliteit. Hierdoor kan je je ook minder lang concentreren. 

Onderzoek toont aan dat 71% van de werknemers regelmatig stress of spanning op het werk ervaren (Arcan et all., 2024).

 

 

 

Gebrek aan pauzes 

 

Dat pauze noodzakelijk is, weten we ondertussen allemaal. Uit onderzoek blijkt zelfs dat 29% van de werknemers pauzes overslaat. Dit heeft negatieve gevolgen hebben voor zowel mentale als fysieke gezondheid. Aan de andere kant mensen die een langere lunch pauze namen voelde zich minder fysiek vermoeid (Michel, et all., 2023).

 

Continue cognitieve belasting 

 

Bij moderne jobs komt er redelijk wat kennis aan te pas. Werknemers moeten langdurig hun aandacht erbij houden en complexe beslissingen nemen. Dit vereist een hoge focus. 

 

Onderzoek naar cognitieve prestaties toont dat mentale belasting en afleiding de kwaliteit van denken verminderen (Caldwell, Lieberman & McLellan, 2016).

 

Wat gebeurt er psychologisch wanneer iemand een warme drank drinkt?

 

Er treden verschillende eigenlijk verschillende verschillende psychologische processen op bij het drinken van een warme drank

 

• Gevoelens van comfort nemen toe
• Stress neemt af
• sociale verbondenheid wordt sterker
• cognitieve aandacht verbetert

Warme dranken drinken, zoals een tas soep, brengt dus heel wat voordelen met zich mee. Dit komt door een combinatie van lichamelijke warmte, chemische stoffen in de drank en psychologische associaties.

 

Laten we eens kijken hoe dit komt.

 

Fysieke warmte activeert gevoelens van emotionele warmte.

 

Fysieke warmte en sociale warmte zijn met elkaar verbonden. Uit experimenteel onderzoek blijkt dat deelnemers anderen als vriendelijker en zorgzamer beoordelen, nadat ze een warme koffie hadden vastgehouden. Personen die een koude drank vasthielden, maakten juist minder warme beoordelingen (Hathaway, 2008).

 

Warmte activeert associaties met veiligheid en comfort.

 

Volgens de theorie van embodied cognition roept warmte onbewuste herinneringen op aan verzorging en veiligheid. 

Warmte wordt in de vroege ontwikkeling geassocieerd met bescherming, voeding en zorg van verzorgers. Daardoor kan een warme drank gevoelens van comfort en vertrouwen activeren. 

Dit mechanisme verklaart waarom warme dranken vaak als ontspannend worden ervaren (Bargh & Williams, 2008).

 

Warme dranken kunnen sociale verbondenheid versterken.

 

Fysieke warmte zorgt ervoor dat mensen zich meer met elkaar verbonden voelen. Deze warmte heeft dus een positieve invloed op sociale interacties. Dit is natuurlijk belangrijk op de werkvloer. Een koffiepauze of en een soeppauze zorgt voor meer verbondenheid tussen je collega’s (Mussweiler & Steinmetz, 2011).

 

Bioactieve stoffen in thee beïnvloeden stress en aandacht.

 

Warme dranken zoals thee bevatten L-theanine. Deze stof heeft 2 functies. Enerzijds suggereert onderzoek dat L-theanine hersengolven kan verhogen die geassocieerd zijn met ontspanning en gerichte aandacht. Anderzijds kan deze stof stress en angst verminderen. 

Denk maar aan het ontspannende effect van warme thee (Dashwood & Visioli, 2025).

 

Warme dranken versterken positieve stemming.

 

Thee, koffie of soep worden geassocieerd met verbeterde stemming en mentale prestaties. De combinatie van fysiologische en psychologische effecten speelt hierbij een rol. Warmte, ritueel en bioactieve stoffen werken samen om ontspanning en focus te ondersteunen. Hierdoor ervaren mensen vaak een korte mentale reset tijdens een drinkmoment (Einöther & Martens, 2013).

 

Welke fysiologische effecten hebben warme dranken?

 

Wanneer we spreken over fysiologische effecten, bedoelen we alle processen die een directe invloed hebben op het menselijk lichaam. Denk aan veranderingen in lichaamstemperatuur, hydratatie, energieniveau of metabolisme. 

Warme dranken spelen hierin een interessante rol. Maar wat gebeurt er precies in het lichaam wanneer je een warme drank drinkt?

Laten we als voorbeeld soep nemen. 

 

Om te beginnen kunnen warme dranken, zoals soep, de lichaamstemperatuur licht verhogen. Het zorgt ervoor dat je bloedvaten iets verwijden en hierdoor verspreidt de warmte. Het gevolg? Je ervaart een gevoel van ontspanning.

 

Maar dat is nog niet alles.

 

Soep bestaat voor 70–90% uit water, waardoor het sterk bijdraagt aan hydratatie. Een goede hydratatie ondersteunt verschillende lichaamsfuncties, waaronder cognitieve prestaties en thermoregulatie.

 

En er is nog een derde effect.

 

In tegenstelling tot koffie of thee bevat soep vaak macronutriënten zoals eiwitten, vetten of koolhydraten. Deze voedingsstoffen zorgen voor een sterker verzadigingsgevoel. Daardoor hebben mensen na het drinken van soep vaak minder behoefte aan extra snacks later op de dag (Astrup et al., 2015).

 

Tot zover het voorbeeld van soep.

Maar hoe zit het met klassieke warme dranken zoals koffie en thee?

 

Zowel koffie als thee bevatten cafeïne. Ja, thee bevat ook cafeïne, wel in mindere mate dan koffie. Deze stof werkt op het centrale zenuwstelsel en zorgt ervoor dat je je minder slaperig en alerter voelt.

 

En dan is er nog een belangrijk voordeel.

 

Tenslotte bevatten thee en koffie eveneens antioxidanten. Deze vermindert oxidatieve stress en regelmatig gebruik verlaagd de kans op chronische ziekten (Boon et all., 2018).

 

Waarom werkt een warme drank beter als ontspanningsmoment dan bijvoorbeeld een snack of energiedrank?

 

We hebben al redelijk wat positieve effecten van warme dranken gezien. Laten we eens dieper ingaan op hoe je ze doen ontspannen?

Er zijn 4 grote redenen hiervoor:

 

• Consumptieritme
• Fysieke warmte
• L-theanine
• Rituelen

Het consumptieritme van warme dranken bevordert mentale pauzes

 

Warme drinken drinken je doorgaans trager. Hierdoor creëer je een natuurlijke korte pauze. En zoals we weten, verminderen korte herstelmomenten mentale vermoeidheid en verbeteren ze prestaties (Michel et all, 2023).

 

Fysieke warmte activeert psychologisch comfort.

 

Warmte heeft een directe invloed op emotionele beleving. We weten al dat personen die een warme drank vasthouden anderen als warmer en vriendelijker beoordelen dan personen met een koude drank. Dit effect ondersteunt een gevoel van ontspanning (Mussweiler & Steinmetz, 2011).

 

Thee bevat L-theanine dat ontspanning ondersteunt.

 

Eveneens hebben we al gezien dat thee het aminozuur L-theanine bevat. Deze bevordert ontspanning zonder slaperigheid te veroorzaken. Klinische studies tonen dat doses rond 200 mg L-theanine stressreacties en hartslagreacties op stress kunnen verminderen. Tegelijk verhoogt L-theanine hersenactiviteit die geassocieerd is met kalme aandacht. Hierdoor ontstaat een toestand van ontspannen focus (Dashwood & Visioli, 2025).

 

Rituelen rond warme dranken ondersteunen herstel.

 

Warme dranken drink je vaker samen dan alleen. Zeker op de werkvloer. Zo ontstaan er rituelen of routinepauzes. In psychologisch onderzoek worden deze gekoppeld aan stressreductie en herstel van mentale energie. Het moment zelf, even zitten, drinken en pauzeren, draagt bij aan ontspanning. Dit effect ontbreekt vaak bij snelle snacks of energiedranken (Baxter, Martin & Ratcliffe, 2019).

 

Kunnen snacks en energiedranken ook niet voor ontspanning zorgen?

 

Energiedranken veroorzaken sterkere stimulatie van het zenuwstelsel.

 

Energiedranken bevatten vaak hoge doses cafeïne en suiker. Veel energiedranken bevatten 80–160 mg cafeïne per portie, vaak gecombineerd met suiker. Onderzoek toont dat deze combinatie de hartslag en bloeddruk kan verhogen en nervositeit kan veroorzaken. Dit kan juist stressgevoelens versterken in plaats van verminderen (Benton et all., 2022).

 

Snacks veroorzaken snelle schommelingen in bloedsuiker.

 

Veel snacks bevatten geraffineerde koolhydraten en suiker. Deze voedingsmiddelen verhogen de bloedsuikerspiegel snel, gevolgd door een daling. Onderzoek naar glycemische reacties toont dat deze schommelingen vermoeidheid en concentratieverlies kunnen veroorzaken. Dit maakt snacks minder geschikt als ontspannend pauzemoment (Charrière et all., 2016).

 

Natuurlijk zijn er wel tal van gezonde snacks, zonder suiker, die wel geschikt zijn voor een goede pauze.

 

Conclusie

 

Warme dranken zijn dus veel meer dan alleen een gewoon drankje tijdens het werk. Ze spelen een rol in hoe werknemers ontspannen, herstellen en opnieuw focussen tijdens een drukke werkdag. Door frequente onderbrekingen, multitasking, werkdruk en mentale belasting raakt onze concentratie namelijk snel uitgeput.

Een warme drank kan dan dienen als een klein maar effectief herstelmoment. Psychologisch zorgt de warmte voor gevoelens van comfort, veiligheid en sociale verbondenheid. Tegelijk kunnen stoffen zoals cafeïne en L-theanine de alertheid en ontspannen focus ondersteunen.

Ook fysiologisch gebeurt er meer dan we denken. Warme dranken helpen bij hydratatie, lichte ontspanning van bloedvaten en mentale alertheid. Daarnaast kunnen antioxidanten bijdragen aan het verminderen van oxidatieve stress.

Wat warme dranken extra krachtig maakt, is het ritueel eromheen. Even pauzeren, rustig drinken en een moment afstand nemen van het werk. Dat vertraagde consumptieritme helpt het brein om kort te herstellen.

Snacks of energiedranken geven daarentegen vaak een snellere maar minder stabiele energiepiek, waardoor het ontspannende effect meestal kleiner is.